Akwaponika to system bardzo złożony, który składa się z trzech głównych części. Są nimi ryby, rośliny i bakterie. Jeżeli wszystko ma działać tak, jak tego wymagamy, musimy się zająć tym, by prosperowały wszystkie trzy części systemu, i zapewnić im jak najbardziej optymalne warunki.
Duża różnica pomiędzy hydroponiką a akwaponiką polega na tym, że trzeba znaleźć pomiędzy częściami doskonale harmonijny stosunek. To niezupełnie prosta sprawa, jednak gdy to się uda, płynie z tego wiele korzyści. Materiał wejściowy zostanie ograniczony do minimum (i to szczególnie substancji chemicznych, których wszyscy mamy już serdecznie dosyć), a w dodatku osiągniemy dwukrotnie wyższą produkcję.
W niniejszym artykule skoncentrujemy się na pomidorach. Przez dodanie pomidorów do diety pomagamy obniżać występowanie chorób układu sercowo-naczyniowego lub komórek rakotwórczych. Głównymi składnikami, które mają zbawienny wpływ na zdrowie są karotenoidy, szczególnie likopen i ß-karoten, które mają działanie przeciwutleniające. Przeciwutleniacze pomagają w walce z rodnikami (te w nadmiarze powodują stres oksydacyjny) przez to, że oddają im jeden elektron, w konsekwencji czego dochodzi do ich neutralizacji. W diecie głównym źródłem likopenu są właśnie pomidory i produkty z nich.
Eksperyment, w którym uprawiano pomidory wraz z tilapiami, porównywał wyniki akwaponiki z konwencjonalną uprawą pomidorów w uprawie hydroponicznej.
Na podstawie eksperymentu stwierdzono, że uprawa akwaponiczna dorównuje hydroponice. W ciągu 197 dni kultywacji osiągnięto w uprawie hydroponicznej 31,64 kg pomidorów na m2, podczas gdy w akwaponice było to 29,38 kg na m2, co nie stanowi aż tak dużej różnicy.
Jeżeli jednak uwzględnimy, że uprawa akwaponiczna jest co prawda trochę bardziej wymagająca, lecz dużo bardziej przyjazna dla środowiska naturalnego, ta mała różnica staje się poniekąd nieistotna. Poza tym w akwaponice uzyskamy dzięki hodowli ryb podwójną produkcję. Odróżniała się także wielkość pomidorów, przy czym w akwaponice pomidory były mniejsze. Na jakość pomidorów ani też na zawartość likopenu oraz ß-karotenu nie miało to żadnego wpływu, a ich wartości były podobne. Likopen w hydroponice = 0,99 mg.g−1 masy suchej, w akwaponice = 0,90 mg.g−1 masy suchej a ß-karoten w hydroponice = 0,20 mg.g−1 masy suchej, w akwaponice = 0,19 mg.g−1 masy suchej. Podczas gdy w hydroponice wykorzystanie 1 m3 (1 000 l) wody prowadziło do produkcji 47,7 kg pomidorów, w akwaponice było to 46,1 kg pomidorów i 1,5 kg tilapii – a wynik ten wygląda naprawdę kusząco.
Najwyższy czas przewartościować nasze myślenie i skupić się na produkcji akwaponicznej, która ma ogromny potencjał na przyszłość. Ze wzrastającą populacją i nieustannie występującymi ekstremalnymi wahaniami temperatury oraz degradacją jakości naszych gleb, akwaponika wydaje się być właściwym kierunkiem, w którym powinno się zmierzać.
Źródło danych z eksperymentu: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0378377416303985